“Aşk ile İncelen Arlequin” Fransız oyun yazarı üstat Pierre Carlet de Chamblain de Marivaux’nun bir oyunudur. Edebiyat dünyasında kısaca Marivaux olarak bilinir. Oyunun orijinal başlığı “Arlequinpoli par L’Amour”dur, ki bu da “Aşkın Yola Getirdiği Arlekino” şeklinde de çevrilebilir.
Oyunda bir peri, aşık olduğu Arlequin isimli delikanlıyı kaçırır, niyeti onunla evlenmektir. Ama Arlequin yakışıklı olmakla birlikte deyim yerindeyse çok kaba saba, hımbılca yürüyen, ne konuşmasını, ne davranmasını bilen, kısacası incelikten, zarafetten yoksun biridir. Bu kaba sabalığı, Silvia adlı bir çoban kıza aşık olunca ortadan kalkar ve Arlequin aşkla incelir!..
34 aşk komedisi yazmış olan üstat Marivaux dünyanın en güzel şehirlerinden birinde, Paris’te 1688 yılında, romantik bir çağda, geriye dönüp imrenerek baktığımız bir zamanda doğmuştur. 22 yaşlarında servetini yitirince yazı yazmaya başlamıştır. 18. yüzyılın en yaratıcı ve en özgün oyun yazarı olarak bilinir. Onun en önemli yanı incelikli üslubudur. Bu tarza isim bile verilmiştir: Marivaudage (Mağivodaj); Marivoculuk şeklinde çevirebiliriz bunu. Üstadın sevimli oyunlarında nezaket ve ahlak temizliği ön plandadır.
Burada uzun uzadıya ondan bahsetmek esasen pek bir işe yaramaz, sadece mekanik bir bilgi aktarımı olur. Bir yazarın ruhu, o yazarın özü eserlerindedir ve Marivaux’yu tanımak için onun eserlerini okumak gerekir; Marivaux 1763 yılında ölmüş olduğuna göre, onu tanımak için onun eserlerini okumaktan başka hiçbir yol yok!..
Marivaux’nun eserleri normal kitapçılarda bulunmaz; onu ancak sahaflarda, kütüphanelerde bulabiliriz. Yani bugün büyük bir kitapçıya gidip “Marivaux’nun Bütün Oyunları” diye bir kitabı alabilme durumunda değiliz maalesef!
Üstat Marivaux “Aşkla ile İncelen Arlequin” diyor. Biz de “Sanatla İncelen Halk” diyoruz, bunun gerçekleşmesini arzuluyoruz!.. Sanat, elbette özel olarak halkı inceltmek, onun ruhunu yüceltmek amacıyla yapılmaz; sanat (ama yalnızca gerçek sanat) bunlardan bağımsız olarak yapılır ve halka sunulur; halk da bunu iyi değerlendirirse, çoban kızı Silvia’ya aşık olan Arlequin gibi eksiden artıya, olumsuzdan olumluya, eksiklikten tamlığa dönüşür!.. Sanat, yeryüzündeki en büyük incelticidir.
Bir ülkede iki şeye azami önem verilmeli: Sanata ve Bilime! Bunlar modern insanın ihtiyaç duyması gereken iki önemli unsurdur! Modern insanın dinlere, ideolojilere, savaşlara, anlamsız kavgalara değil sanata ve bilime ihtiyacı var, ona başka da bir şey gerekmez.
Modern insan sanatla, sevgiyle ruhunu yükseltecek, bilimle de Hamlet’in bahsettiği “Olmak ya da olmamak” sorununa el atacak ve nihayetinde onu çözecektir. Bilim, sağlam bir masaysa sanat da o masayı güzelleştiren harika çiçeklerdir. Bu iki “Muhteşem ikili” insanoğlunun gerçek mutluluğu yakalamasını sağlayacaktır...
Mehmet Murat ildan
Oyunda bir peri, aşık olduğu Arlequin isimli delikanlıyı kaçırır, niyeti onunla evlenmektir. Ama Arlequin yakışıklı olmakla birlikte deyim yerindeyse çok kaba saba, hımbılca yürüyen, ne konuşmasını, ne davranmasını bilen, kısacası incelikten, zarafetten yoksun biridir. Bu kaba sabalığı, Silvia adlı bir çoban kıza aşık olunca ortadan kalkar ve Arlequin aşkla incelir!..
34 aşk komedisi yazmış olan üstat Marivaux dünyanın en güzel şehirlerinden birinde, Paris’te 1688 yılında, romantik bir çağda, geriye dönüp imrenerek baktığımız bir zamanda doğmuştur. 22 yaşlarında servetini yitirince yazı yazmaya başlamıştır. 18. yüzyılın en yaratıcı ve en özgün oyun yazarı olarak bilinir. Onun en önemli yanı incelikli üslubudur. Bu tarza isim bile verilmiştir: Marivaudage (Mağivodaj); Marivoculuk şeklinde çevirebiliriz bunu. Üstadın sevimli oyunlarında nezaket ve ahlak temizliği ön plandadır.
Burada uzun uzadıya ondan bahsetmek esasen pek bir işe yaramaz, sadece mekanik bir bilgi aktarımı olur. Bir yazarın ruhu, o yazarın özü eserlerindedir ve Marivaux’yu tanımak için onun eserlerini okumak gerekir; Marivaux 1763 yılında ölmüş olduğuna göre, onu tanımak için onun eserlerini okumaktan başka hiçbir yol yok!..
Marivaux’nun eserleri normal kitapçılarda bulunmaz; onu ancak sahaflarda, kütüphanelerde bulabiliriz. Yani bugün büyük bir kitapçıya gidip “Marivaux’nun Bütün Oyunları” diye bir kitabı alabilme durumunda değiliz maalesef!
Üstat Marivaux “Aşkla ile İncelen Arlequin” diyor. Biz de “Sanatla İncelen Halk” diyoruz, bunun gerçekleşmesini arzuluyoruz!.. Sanat, elbette özel olarak halkı inceltmek, onun ruhunu yüceltmek amacıyla yapılmaz; sanat (ama yalnızca gerçek sanat) bunlardan bağımsız olarak yapılır ve halka sunulur; halk da bunu iyi değerlendirirse, çoban kızı Silvia’ya aşık olan Arlequin gibi eksiden artıya, olumsuzdan olumluya, eksiklikten tamlığa dönüşür!.. Sanat, yeryüzündeki en büyük incelticidir.
Bir ülkede iki şeye azami önem verilmeli: Sanata ve Bilime! Bunlar modern insanın ihtiyaç duyması gereken iki önemli unsurdur! Modern insanın dinlere, ideolojilere, savaşlara, anlamsız kavgalara değil sanata ve bilime ihtiyacı var, ona başka da bir şey gerekmez.
Modern insan sanatla, sevgiyle ruhunu yükseltecek, bilimle de Hamlet’in bahsettiği “Olmak ya da olmamak” sorununa el atacak ve nihayetinde onu çözecektir. Bilim, sağlam bir masaysa sanat da o masayı güzelleştiren harika çiçeklerdir. Bu iki “Muhteşem ikili” insanoğlunun gerçek mutluluğu yakalamasını sağlayacaktır...
Mehmet Murat ildan
No comments:
Post a Comment